7x7.uz | yangiliklar, shou-biznes, sport, avto, kino, moda, seriallar olami

Кеча Мисрнинг Порт-Саид шаҳридаги футбол стадионида юз берган тартибсизликлар оқибатида 77 киши ҳалок бўлди. Бунинг ортидан мамлакатда уч кунлик мотам эълон қилинди.
Маҳаллий «Ал-Масри» ва Қоҳиранинг «Ал-Аҳли» клублари ўртасидаги ўйиндан сўнг мухлислар олушиви бошланиб кетган. Тахминларга кўра, бунга биринчи таймдан кейин «Ал-Аҳли» мухлислари илиб қўйган ҳақоратомуз плакат сабаб бўлган. Ўйин тугашини билдирувчи ҳуштак чалиниши билан 3:1 ҳисобида ғолибликни қўлга киритган «Ал-Масри» жамоасининг мухлислари майдонга отилиб тушишган. Улар нафақат рақиб жамоанинг мухлисларини, балки футболчилар ва мураббийларни ҳам дўппослашган. Айрим мухлислар пичоқдан, баъзилари пиротехникадан фойдаланган. Стадионда ёнғин келиб чиққан.
Полиция тартибсизликларга деярли аралашмаган, фақат қоҳиралик футболчилар ва уларнинг мухлисларини махсус машиналарда олиб кетиш билан шуғулланган.
Сўнгги маълумотларга қараганда, тартибсизликлар оқибатида 77 киши ҳалок бўлди, 250 киши турли даражада жароҳат олди.
Ички ишлар вазирлиги тартибсизликларда қатнашган 47 кишининг қўлга олинганини маълум қилди.
Порт-Саид губернатори ва хавфсизлик бошқармаси бошлиғи истеъфога чиқарилди. Миср футбол федерацияси эса навбатдаги барча ўйинларни бекор қилди.
Бугун Қоҳирадаги Таҳрир майдонига юзлаб кишилар йиғилиб, майдонга олиб келадиган йўлларни беркитиб қўйди. Улар хавфсизлик кучларини Порт-Саиддаги воқеаларга атайин аралашмаганликда айбла, мамлакатнинг ўтиш даврида раҳбари – маршал Ҳусайн Тантовийнинг жавобгарликка тортилишини талаб қилишди.

Покистон полицияси вакили Ҳаким Хонннг маълум қилишича, январ ойи бошида мамлакат бош вазири Юсуф Ризо Гилоний қароргоҳига куйдирги споралари бор жўнатма келган.
«Жўнатманинг ичидаги кукунда куйдирги касаллигининг споралари бор экан. Лабораторияда ўтказилган текширувда ифекциянинг мавжудлиги тасдиқланди ва бу ҳолат бўйича жиноий иш қўзғатилди», – деди Ҳаким Хон. Бош вазир қароргоҳига куйдиргини ким жўнатгани ҳозирча аниқлангани йўқ.
Маълумки, куйдирги ўта хавфли юқумли касалликлардан бири ҳисобланади. Одамга касалланган ҳайвон, унинг териси ёки жуни орқали ўтади.

Чили полицияси миллий паркдан каттагина муз бўлагини ўғирлаб олиб кетаётган ҳайдовчини қўлга олди. Дастлабки маълумотларга қараганда, бу муз ресторанларда салқинлантирувчи ичимликларга қўшиш учун мўлжалланган бўлган.
Бернардо О'Хиггинс миллий паркидаги қадимги музлик – Хорхе-Монтнинг каттагина қисми ғойиб бўлгани ҳақида 27 январь куни экологлар полицияга хабар беришган. Орадан ҳеч қанча вақт ўтмай, полициячилар йўлда рефрижераторни тўхтатишди, унинг кузовида полиэтилен пакетларга жойланган 5,2 тонна муз бор экан. Машина ҳайдовчиси ўғирликда айбланиб ҳибсга олинди, аммо маҳаллий ҳукумат бу оддий ўғирлик бўлибгина қолмай, миллий бойликка зарар етказиш бўлганини таъкидламоқда.  
Турган гапки, шунча музни ҳайдовчининг бир ўзи олиб кетолмасди, шунинг учун унинг шериклари қидирилмоқда.
Чили ресторанлари 5,2 минг тонна музни 3,5 минг песо (7 минг доллар)га жон деб сотиб олган бўларди. Ўмарилган муз қадимий музликдан олингани учун ҳам нархи икки баравар ошиқ бўлиши аниқ. Лекин бу муз сотилмайди, уни эритиб, бир неча ҳафтадан бери қурғоқчиликдан қийналаётган фермер хўжаликларига бўлиб бериш мўлжалланмоқда.
Agence France-Presseнинг ёзишича, Хорхе-Монт глобал исишни ўрганишда муҳим аҳамият касб этади: у шиддатли тарзда – йилига 1 квадрат метрдан эриб кетяпти. Хорхе-Монт дунёдаги энг йирик муз массивларидан бири ҳисобланувчи Патагония муз платоси таркибига киради.

Илмий тадқиқотларнинг кўрсатишича, сут маҳсулотларини севиб истеъмол қилувчиларнинг мияси яхшироқ ишлайди.
Америкалик олимлар сутнинг яна бир фойдали хусусиятини аниқлашди. Маълум бўлишича, сут нафақат суякларни мустаҳкамлаб, организмни керакли миқдорда оқсил ва витаминлар билан таъминлайди, балки мия фаолиятини яхшилайди ҳам.
Олимлар 23-98 ёшдаги бир қанча кўнгиллини диққат-эътибор, хотира ва ўқиб-ўрганиш имкониятларини текшириш мақсадида саккизта тестдан ўтказишди. Натижада ҳафтасига камида олти марта сут ичганлар бошқаларга нисбатан тестларни яхшироқ уддалашди.
Бу ҳолат сутда хотира бузилишининг олдини олувчи муайян озиқ моддалари (масалан, магний) борлиги билан изоҳланмоқда. Шифокорларнинг таъкидлашича, кунига ақалли бир марта ёғсизроқ ёки ёғсизлантирилган сут ичиб туриш керак.

УЙИНГИЗ ЯШНАБ ТУРИШИНИ ИСТАЙСИЗМИ?
Қишнинг аёзли кунларида ҳам уйингизда баҳор нафаси уфуриб туришини истайсизми? Унда ҳозироқ хона гулларининг парваришига алоҳида эътибор қаратинг.
– Одатда гул пояларининг қийшиқ ўсишига ҳаддан ташқари намлик ва қуёш нурининг тушмаслиги сабаб бўлади. Шунинг учун гултуваклар ўрнини вақти-вақти билан алмаштириб туринг. Айниқса, гуллар қиш фаслида бунга кўпроқ эҳтиёж сезади.
– Гул барглари қуриса ёки уларга турли доғлар тушса, фунгицид эритмаси билан суғоринг.
– Хона намлигининг ошиб кетиши гул баргларининг сўлишига сабаб бўлади.
– Гул баргларининг тўсатдан тўкилиши уни ҳаддан ташқари совуқ сув билан суғорилганлигидан далолат беради. Иссиқ кунларда уни етарлича суғормаслик ҳам баргларнинг тўкилишига сабаб бўлиши мумкин.

ЧАНГЮТГИЧГА ЗАРУРАТ ЙЎҚ
Бугун уйингизга меҳмон келади. Аксига олиб юмшоқ мебелларингиз бироз чангланиб, хира тортиб қолган. Уларни чангютгич билан тозаламоқчи бўласиз. Афсуски,  бир неча кун олдин чангютгичингиз ҳам бузилиб қолганди. Асло ғам еманг! Юмшоқ мебелингизни бир зумда янгидек қиламиз. Бунинг учун илик сувга бир неча томчи сирка томизиб, у билан матони намлаймиз. Сўнг мато билан мебел юзасини артамиз. Бундай аралашма билан нафақат мебелдаги, балки ойнадаги доғларни ҳам кетказиш мумкин.

БИСКВИТИНГИЗ “ЧЎКИБ” ҚОЛДИМИ?
Қуймоқнинг хамирига сув ва истеъмол содаси солингани сабабли тезда ўз сифатини йўқотади. Уни яна асл ҳолига қайтаришни истасангиз, ушбу тавсиямизга қулоқ тутинг. Ачиган хамирга озгина шакар қўшсангиз, у аслига қайтади. Шу билан бирга, қуймоқ ҳам қизиқариб пишади. Кейинги тавсиямиз эса творогли запеканкалар ҳақида. Агар ушбу ширинлик ёғли творогдан пиширилса, анча вақтгача шаклини йўқотмас экан. Баъзан торт бисквитининг кўтарилмай, кайфиятингизни бузади. Бу борадаги тавсияларимиз билан ҳам танишиб қўйганингиз зарар қилмайди.
1. Бискит совимагунга қадар уни газ печидан олманг. Чунки совуқ ҳавода чўкиб қолиши мумкин.
2. Унинг пишганлигини билиш учун гурурт донасини бисквитнинг четига суқиб ёки бисквит юзасини босиб кўринг. Агар у яна ўз шаклига қайса пишган, акс ҳолда пишмаган бўлади.

ШИНГИЛ ТАВСИЯЛАР
*  Гўшт юмшоқ ва лаззатли бўлиб пишишини истасангиз, уни  бир неча соат сутга ботириб қўйинг.
* Котлетларни пиширишда толқондан фойдаланганингиз маъқул. Лекин толқон бўлакларининг товага тарқаб кетиши нохушлик келтиради. Агар котлетларни аввал унга сўнг тухумга, ундан кейингина толқонга белаб олсангиз, қовуриш кўнгилдагидек якунланади.
* Гўштни қопқоғи ёпиқ ҳолида қовуриб бўлмайди. Бу қовурма гўштнинг таъмини ўзгартириши мумкин.
* Қовуришдан аввал гўштга озроқ шакар кукунидан сепсангиз, у мазали, қизғиш ва кассир-кусур бўлиб пишади.

− Турмушга чиққан вақтимда келин-куёвлар бугунгидай тиббий кўрикдан ўтишмасди. Турмуш ўртоғим билан аҳилчиликда, меҳр-оқибатда тўрт фарзандни дунёга келтирдик. Бошида келин бўлиб борганимда жуда ночор шароитда яшашарди, эски ҳовлидаги пастқам уйлар ағанаб кетай дерди. Эр-хотин енг шимариб ўз кучимиз, меҳнатимиз билан лой қордик, ғишт тердик, амаллаб ҳовлини эпақага келтириб олдик. Бир куни том ёпаётганимизда томдан йиқилиб тушдим, шундан бери белим оғрийдиган бўлиб қолди. Болаларим айни ейман-ичаман деган вақтида турмуш ўртоғим бетоб бўлиб қолди. Билсам, унда ирсий касаллик бор экан. Ҳовлида биздан ташқари қайнонам, қайноғам ўз оиласи билан яшарди. Кунларнинг бирида қайнэгачим болаларини етаклаганча турмушидан қайтиб келди. Биз билан бирга яшамоқчилигини айтди. Шунда эрим:
− Опамнинг гапларига ишонмагин, у яхши аёл эмас, бекорга эри билан ажрашмаган. Эртага жанжаллашиб, ўртамизга низо солади, − деди.
− Нега унақа дейсиз, минг қилса ҳам жигарингиз, жиянларингизни кўчага ташлаб қўямизми? − дедим. Эримни кўндириб, овсиним билан биз яшаётган уйнинг ўртасига қайнэгачим учун уй қуриб бердик. Эрим ҳақ бўлиб чиқди. Қайнэгачим ҳовлига жойлашиб олгандан кейин қилдан қийиқ ахтариб, жанжал чиқараверди. Эътибор бермай, фарзандларим тарбияси билан овора бўлиб ўтиравердим. Қизларимни узатдик, эримнинг борган сари касали оғирлаша бошлади. Қайнэгачим укасига ачиниб, ёрдам кўрсатиш ўрнига бизларни ҳовлидан чиқиб кетишимиз учун қўлидан келганини қилди. Биз керакли идоралардан ёрдам сўраб уй олдик, вақтинча ҳовлидан чиқиб кетдик. Турмуш ўртоғим янги уйда кўп яшамади, оламдан ўтди. Қайнонам эса унга куйиб ётиб қолди. У оламдан ўтгунича меҳримни аямадим. Қайнонамнинг маъракаларидан кейин қайнэгачим бошқа ҳовлига қадам босмаслигимни айтди. Бу орада эримнинг акаси ҳам вафот этди. Овсиним ҳам болалари билан ҳовлидан қувилди. Билсам, қайнонам ўлим тўшагида ётганида қайнэгачим ҳовлининг ҳужжатларини ўзининг номига расмийлаштириб олган экан. Ҳозир у бошқа уйда яшайди, бизнинг ҳовлига эса қулф солиб қўйган. Уни Худога солиб, ўғлим билан тинчгина «дом»да яшай бошладим. Лекин шунча кўрган кўргуликларим кам экан. Катта қизим отаси каби касалликка чалинди, иккита боласи билан қайтиб келди. Ўртанча қизим соғлом бўлса-да, қайнонаси: «Бир кун сен ҳам отангга, опангга ўхшаб касал бўласан», деб битта боласи билан ҳайдаб юборди. Иккита қайтиб келган қизимнинг дардида куйиб ўтирганимда йигирма икки яшар ўғлим ҳам касалликка чалинди. Тағинам юрагим темирдан эканми дейман ёки Аллоҳнинг марҳаматими, фарзандларим учун ўзимни ушлаб турибман. Кўз олдимда икки фарзандим оғир аҳволда бетобланиб ётибди-ю, қайнэгачим билан кўча-кўйда учрашиб қолсак:
− Ўғлингни қачон уйлантирасан, қачонгача бўйдоқ юради? − деб очиқчасига майна қилади.
− Опа, устимдан кулманг, ўз ғамимга қовурилиб юрибман ахир. Ундан кўра ҳовлимиз бўш ётибди-ку. Бетоб болаларим, невараларим билан «дом»да қийналиб кетдим. Ҳовлининг менга тегишли қисмини қайтариб беринг. Ўша ерга бориб, бетоб болаларимни парваришлай, наҳотки жиянларизга ичингиз ачимаса, укангизнинг руҳидан қўрқмасангиз, − деб ялиндим, йиғлаб-сиқтадим, фойдаси бўлмади.
− Бор, қаёққа шикоят қилсанг қилавер, ҳовли менинг номимда. Бир кун сотиб юбораман, − деди қайнэгачим қатъий.
Мана, неча йиллардан бери азобдаман. Учинчи қизим ҳам шу касалликка чалинмасмикан, уни ҳам уйдагилари ҳайдаб юборишмасмикан, деган хавотирдаман. Айни уйланадиган, ҳаётнинг энг ширин дамларига қадам қўйиши керак бўлган чоғида навқирон ўғлимнинг маъюс чеҳрасига қараганим сайин юрагим тилка-пора бўлиб кетяпти. Қанча яшаса ҳам, ҳеч бўлмаганда чимилдиқ кўрсайди, деган армондаман, лекин ким ҳам қизини бизга раво кўрарди? Ноҳақлик туфайли боридан айрилиб, топгани рўзғордан, дори-дармондан ортмаётган бир аёл бўлсам. Мен-ку, яна қанча умрим қолди, бу дунёнинг ёлғонларидан, макрларидан ўлиб қутуларман, лекин мендан кейин фарзандларимга ким қайғуради?
Сирдошимизнинг изтиробларини тингларканмиз, қайнэгачининг тошбағирлигидан ёқамизни ушлаймиз.У қандай аёл эканки, жигарларига тегишли бўлган уй-жойга буткул ўзи эга бўлиб олса, бетоб етимларга қўлидан келганча кўмак бериш ўрнига уларнинг ҳаққини зўрлик билан тортиб олса?! Шу ўринда қайтиб келган қизларнинг гуноҳи нима эди? Турмуш ўртоқлари қандай ориятсиз, ғурурсиз эркаклар эканки, рафиқалари билан яшагилари келмаган тақдирда ҳам ҳеч бўлмаганда ўз фарзандларидан воз кечмасликлари лозим эмасмиди? Ўртадаги гуноҳсиз невараларнинг оғири ҳам, енгили ҳам наҳотки энди муштипар онанинг гарданига тушса? Бир аёл учун шунча ғам оғирлик қилмасмикан?
Сиз бундай ҳолатга қандай муносабат билдирасиз, азиз мухлислар?
Сирдошнинг дардини Раъно МАҲМУДОВА оққа кўчирди.